10 września oficjalnie otwarto nowe skrzydło Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie. Dzięki inwestycji powiększyła się przestrzeń instytucji i powstały trzy nowe wystawy tematyczne. Całość kosztowała ponad 23 mln zł.
Podkreślenie pamięci o więźniach
Punktualnie w południe oficjalnie otwarto nowe skrzydło Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie. Po dwóch latach prac, odwiedzający będą mogli na nowo poznać historię tego miejsca i brać udział w wydarzeniach organizowanych w murach muzeum.
– To dla uczczenia pamięci więźniów, którzy tu przebywali, powstało to muzeum. Teraz dzięki zaangażowaniu wielu osób i instytucji, to miejsce się powiększa. Muzeum staje się przestrzenią, która łączy przeszłość z teraźniejszością – mówiła w trakcie oficjalnego otwarcia Anna Ziółkowska, dyrektor Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie.
Do Żabikowa trafiali Ci, którzy narazili się Niemcom w czasie wojny. Teraz, po latach, to ważne miejsce na mapie Wielkopolski, które pielęgnuje pamięć o historii.
– W Wielkopolsce wszystko było pierwsze. Pierwszy obóz koncentracyjny, obóz zagłady… Kontynuacją tego pierwszego był właśnie obóz w Żabikowie. To bardzo ważne miejsce. Tym bardziej, że muzeum spina wszystkie trzy instytucje, czyli muzeum Fortu VII, Muzeum w Chełmie nad Nerem i Żabikowo – podkreślał Wojciech Chałupka z Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu.
– Wydaje mi się, że to ważna budowla, bo wcześniej muzeum nie mogą wyeksponować swoich zasobów. A teraz, nareszcie jest porządny budynek, gdzie można przedstawiać wszystkie swoje eksponaty – powiedział Henryk Józefowski, prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Wielkopolski.
Milionowa inwestycja
Rozbudowę Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie sfinansowano ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego. Na ten cel przeznaczono ponad 23,5 mln zł.
– Zależy nam, żeby w tym miejscu przekazywać wiedzę o tym trudnym i bolesnym czasie. To muzeum to miejsce przestrogi. Ważne, żebyśmy nie zapomnieli, że pokój nie jest nam gwarantowany. Muzeum pokazuje bardzo dobitnie, czym jest wojna i utrata wolności – powiedział Marek Woźniak, marszałek województwa wielkopolskiego.
Prace nad rozbudową rozpoczęły się pod koniec 2024 r. To wtedy wmurowano akt erekcyjny pod inwestycję, która zwiększyła przestrzeń w muzeum. Inwestycja była konieczna. Brakowało miejsca na rosnące zbiory archiwalne i biblioteczne. Nie było też miejsca na działalność wystawienniczą, edukacyjną, prowadzenie warsztatów czy organizowanie konferencji naukowych. Powierzchnia nowego skrzydła to 1049,40 m2, po rozbudowie łączna powierzchnia obiektu wynosi 1555,90 m2.
Fot. M. Melanowicz
Nowe skrzydło to nowe wystawy
W nowym skrzydle Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie powstały trzy nowe wystawy stałe. Pierwsza z nich to „Ślady przeszłości na terenie byłego niemieckiego obozu karno-śledczego w Żabikowie”. Jej kuratorem jest Magdalena Konieczna, która postanowiła zaprezentować artefakty znalezione podczas prac archeologicznych. Te prowadzono zarówno na terenie budowy jak i obozu karno-śledczego.
Drugą wystawę zatytułowano „Sprawcy” To opowieść o członkach załogi obozowej, której kuratorem został Michał Maćkowiak. Wykorzystano w niej zdjęcia archiwalne i relacje świadka wydarzeń. Ta wystawa znajduje się w piwnicy budynku nazywanego tzw. willą komendanta. Łączy oba skrzydła muzeum.
Hol na piętrze budynku wypełnia ekspozycja „Otwieramy magazyny, świadectwa historii muzeów w Żabikowie, Forcie VII i Chełmnie nad Nerem”. Tu zaprezentowano zbiory muzeum i jego pododdziałów.
W nowym skrzydle powstała biblioteka, sala edukacyjna, magazyny zbiorów i sala konferencyjna, w której już od października odbywać się będą cykliczne „Czwartki Filmowe”.
Fot. M. Melanowicz
Historia Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie
Muzeum Martyrologiczne w Żabikowie powstało w 1979 roku. Znajduje się na terenie byłego niemieckiego więzienia policji bezpieczeństwa i obozu karno-wychowawczego. W swoich zasobach posiada wiele pamiątek i dokumentów dotyczących pamięci o ofiarach zbrodni niemieckich dokonanych na terenie Wielkopolski. Szczególne miejsce ma tam pierwszy niemiecki obóz zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem. Poza tym obóz w Żabikowie i 144 obozów pracy przymusowej dla Żydów, które znajdowały się w naszym regionie.
Czytaj także: Ruszył proces rusznikarza ze Smogorzewa. Poczwórne usiłowanie zabójstwa
