Jak pomóc rannemu i kto powinien dzwonić po pomoc? Takie i wiele innych pytań nasuwają się szczególnie po niedawnych wydarzeniach w Krakowie. Refleksje o tym, czy w sytuacji zagrożenia bylibyśmy w stanie pomóc, skłaniają do głębszego zastanowienia, co robić, kiedy nasze lub czyjeś życie może być zagrożone?
Jak pomóc poszkodowanemu?
Nie istnieje żaden poradnik, który uchroniłby od wszystkich zagrożeń, które mogą nas spotkać. Istnieją jednak podstawowe zasady, które w sytuacji kryzysowej mogą pomóc nam i osobom znajdującym się w naszym otoczeniu. Ostatnie wydarzenia w Krakowie pokazują, jak ważne jest świadome działanie i współpraca.
Bohaterskie postawy policjantów i lekarzy, którzy bez chwili wahania zareagowali po strzelaninie w Krakowie, pokazują, że sprawne działanie może ograniczyć niebezpieczeństwo. Nie każdy z nas jest lekarzem, jednak każdy może udzielić pierwszej pomocy. W przypadku ran postrzałowych lub tych zadanych nożem najważniejsze jest zatamowanie krwawienia.
– Przy masywnym krwotoku liczą się pierwsze minuty, a najważniejszą czynnością jest mocny ucisk miejsca krwawienia. Po pierwsze odsłaniamy to miejsce. Jeśli mamy rękawiczki, zakładamy je. Gdy poszkodowany jest przytomny i może to zrobić, prosimy go, żeby od razu sam mocno uciskał ranę. Przykładamy gazę, opatrunek albo czysty materiał, na przykład złożoną koszulkę. Mocno i nieprzerwanie dociskamy do miejsca krwawienia. Nie odrywamy co chwilę materiału, żeby sprawdzić, czy już przestało lecieć – tłumaczy Bartłomiej Janiszewski, ratownik medyczny.
Jeśli mimo uciskania krwotoku nie udaje się zatamować, trzeba użyć opaski uciskowej lub czegoś, co może ją zastąpić. Zakłada się ją 5–7 cm powyżej rany, w kierunku tułowia, ale nie na stawie. Zaciskamy do ustania krwawienia, zapisujemy godzinę i nie luzujemy jej samodzielnie. Przy braku doświadczenia korzystamy z instrukcji dyspozytora.
Ważne jest również, żeby przed przyjazdem karetki nie próbować samodzielnie usuwać przedmiotów, które mogą być w ranie. Udzielając pierwszej pomocy musimy pamiętać o utrzymywaniu temperatury ciała rannego. Jeśli osoba poszkodowana przestaje oddychać konieczne jest, niezależnie od krwotoku, rozpoczęcie resuscytacji.
– Sam krwotok ani utrata przytomności nie oznaczają jeszcze, że trzeba uciskać klatkę piersiową. Pojedyncze westchnięcia czy łapanie powietrza nie są jednak prawidłowym oddechem. Przy masywnym krwotoku bardzo ważne jest jak najszybsze zatrzymanie utraty krwi. Jeśli jest nas kilka osób, jedna tamuje krwawienie, druga rozpoczyna resuscytację, a kolejna wzywa pomoc i przynosi AED. Jeśli jesteśmy sami, najpierw podejmujemy natychmiastową próbę opanowania widocznego masywnego krwotoku, a następnie rozpoczynamy RKO, pozostając w kontakcie z dyspozytorem – dodaje Bartłomiej Janiszewski.
W przypadku zagrożenia życia lub zdrowia liczy się każda minuta. Jeśli w momencie zagrożenia mamy możliwość podjęcia czynności, które mogą uratować komuś życie, musimy pamiętać, że lepsze jest działanie niż bezczynność.
Czy pomagając możemy zaszkodzić?
W sytuacji kiedy zagrożone jest czyjeś życie, najważniejsze jest działanie. Nie trzeba być ratownikiem medycznym ani lekarzem, żeby coś zrobić. W przypadku ran postrzałowych lub tych zadanych nożem, najważniejsze jest tamowanie krwawienia, ale zanim do tego przejdziemy, trzeba upewnić się, że jest bezpiecznie. Po tym wzywamy służby.
– Najlepiej wskazać konkretną osobę: „Pan w niebieskiej kurtce, proszę zadzwonić pod 112”. Jeśli jesteśmy sami, włączamy telefon na głośnik i wykonujemy polecenia dyspozytora – instruuje Janiszewski.
Jak podkreśla, dla osoby udzielającej pomocy najważniejsze jest znalezienie rany i ustalenie stanu poszkodowanego. Czasem niewielka zewnętrznie rana może ukryć poważne obrażenia.
– Nie tracimy czasu na rozstrzyganie, czy uszkodzona została tętnica czy żyła. Nie każdą ranę można jednak traktować identycznie. Opaska zaciskowa służy do tamowania krwotoków z kończyn – nie zakładamy jej na szyję czy tułów. Otwartej rany klatki piersiowej nie zaklejamy szczelnie folią ani przypadkowym plastrem. Specjalistyczne opatrunki na takie rany wymagają odpowiedniej wiedzy.
Ważne jest, by pamiętać, że w trakcie pomocy poszkodowanym nie każde działanie jest dobre. Jednak strach przed błędem nie powinien nas powstrzymywać przed ratowaniem życia.
– Nie musimy na miejscu wiedzieć wszystkiego. Warto zadzwonić pod 112, włączyć głośnik i powiedzieć wprost: „Nie wiem, co robić, proszę mnie poprowadzić”. A wcześniej znaleźć czas na praktyczne szkolenie – przećwiczenie tych czynności daje dużo więcej pewności niż samo przeczytanie instrukcji – zaznacza Janiszewski.
Zasada 4U, co to takiego?
W sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia liczy się każda sekunda. O tym, jak zachować się w sytuacji niebezpieczeństwa, sporo mówi zasada 4U. „Uważaj, uciekaj, ukryj się i udaremnij atak” to cztery podstawowe kroki, które warto znać w sytuacji kryzysowej.
Punkt pierwszy – uważaj. Chodzi przede wszystkim o nieignorowanie niepokojących sygnałów. Jeśli zauważymy jakieś nienaturalne zdarzenia czy zachowania, warto powiadomić o tym służby dzwoniąc na numer alarmowy 112. Punkt drugi – uciekaj. W momencie kiedy słyszymy strzały, wybuchy albo coś wzbudzi nasz niepokój, powinniśmy jak najszybciej oddalić się z tego miejsca. Ważne, żeby po drodze informować mijane osoby o tym, co usłyszeliśmy. Specjaliści podkreślają, żeby nigdy nie działać kosztem własnego bezpieczeństwa.
Punkt trzeci – ukryj się. Jeśli ucieczka jest niemożliwa, należy znaleźć miejsce, w którym będziemy mogli się schronić. Warto wtedy zabarykadować pomieszczenie, odsunąć się od okien i drzwi, wyciszyć urządzenia elektroniczne i czekać. Ostatni, czwarty punkt – udaremnij atak. Dotyczy sytuacji, kiedy nie mamy żadnego innego wyjścia. Jeśli to możliwe, należy podjąć działania, które mogłyby powstrzymać napastnika.
W przypadku każdego punktu, najważniejszą kwestią jest rozwaga. To, na co zwracają uwagę specjaliści, to przede wszystkim nie zgrywanie bohatera. W sytuacji zagrożenia nigdy nie powinniśmy ryzykować, tylko starać się podejmować racjonalne decyzje.
czytaj także: Uszkodzony gazociąg w Przeźmierowie. Trwa ewakuacja blisko stu osób [AKTUALIZACJA]





