Prace budowlano-konserwatorskie w renesansowych kamienicach przy Starym Rynku 42 i 43 w Poznaniu idą pełną parą. To element projektu „Muzeum Poznania – rozbudowa, konserwacja i udostępnienie najcenniejszych zabytków renesansowych miasta”. Obecnie wykonywana jest najbardziej żmudna część – czyszczenie i uzupełnianie polichromii. Efektem remontu będzie Muzeum Mieszkańców, które Poznaniacy będą mieli okazję obejrzeć w 2029 roku.
Precyzja ze strzykawką w rękach
Prace konserwatorskie nie są proste. Czasem wymagają wręcz chirurgicznej precyzji. Tak jest i w przypadku prac prowadzonych w kamienicach przy Starym Rynku. Budynki, w których powstanie Muzeum Mieszkańców, wymagają prac przede wszystkim budowlanych, ale te nie byłyby możliwe bez obecności konserwatora.
Obecnie prowadzone są prace związane z czyszczeniem i uzupełnianiem znalezionych polichromii. Te są wielobarwnymi dekoracjami malarskimi, które znajdują się na ścianach i sufitach.
– Polichromie są słabo zachowane, w złym stanie technicznym i estetycznym. W dodatku nie jest jasne, z jakiego etapu one pochodzą. W trakcie prowadzenia prac konserwatorskich docieramy tak naprawdę do rzeczywistego układu tych warstw – powiedziała Agnieszka Kunicka-Goldfinger, główny specjalista ds. budowlano-konserwatorskich Muzeum Narodowego w Poznaniu.
Żeby można było zobaczyć efekt, czyli to, jak dana polichromia wygląda, konieczne jest precyzyjne uzupełnianie malowideł. To możliwe jest dzięki użyciu strzykawek.
– W wielu miejscach okazało się, że polichromie są strukturalnie rozspojone i odspojone od warstwy tynku, który odchodzi od muru. W związku z tym najprostszym konserwatorskim sposobem wzmocnienia jest podklejenie specjalnie dobranymi klejami akrylowymi, które się delikatnie wstrzykuje w miejsca odspojeń. Czyli tam, gdzie zaprawa lub polichromia nie przylega dobrze i jest zagrożenie, że odpadnie i powstanie ubytek. Mamy takie resztki, że każdy fragment jest ratowany – mówi Agnieszka Kunicka-Goldfinger.
Polichromie znajdujące się w kamienicach na Starym Rynku są nałożone w cienkich warstwach. Część z nich jest renesansowa, inne barokowe. Najbardziej problematyczne przy prowadzonych pracach jest osłabienie zarówno w strukturze, jak i pomiędzy warstwą malarską a tynkiem. Ten także ma wiele odspojeń, które powodują, że nie przylega do muru.
Prace konserwatorskie w kamienicach na Starym Rynku/Fot. Muzeum Narodowe w Poznaniu
Jaki będzie efekt?
Założeniem konserwatorów, pracujących przy polichromiach w kamienicach na Starym Rynku, jest to, żeby jak najwierniej zachować pozostałości malowideł.
– To nie będzie łatwe w odbiorze dla zwiedzających, ale wydaje nam się, że jest to najbardziej uczciwe podejście do zachowanych reliktów, w momencie, kiedy nie wiemy, jak wyglądała taka polichromia np. zachowana szczątkowo. Domalowywanie czegokolwiek w tej sytuacji, uzupełnianie, robienie retuszy wydaje nam się nieuprawnione – opowiada Agnieszka Kunicka-Goldfinger.
Nowe Muzeum Mieszkańców, które pojawi się w kamienicach, będzie można zwiedzać dwutorowo. Dominować będą dwa wątki wystawowe. Jeden związany z architekturą w tych zachowanych formach, tj. posadzki czy stropy, a drugi z polichromiami. I to właśnie one będą ścieżką do zwiedzania struktury, a jednocześnie będą tłem nowoczesnej ekspozycji, która będzie opowiadać o życiu mieszkańców.
Jednak żeby Poznaniacy mogli pojawić się w nowym muzeum, potrzebny jest czas. A w przypadku konserwacji jest on trudny do określenia.
– Długość trwania prac zależy od stanu zachowania polichromii. Są fragmenty, które zachowały się całkiem nieźle, i po zdjęciu zabezpieczeń prace potrwały około kilku dni w jednym pomieszczeniu. Ale w innych miejscach, gdzie są duże fragmenty tynków, to znacznie więcej godzin – podkreśla Agnieszka Kunicka-Goldfinger.
Muzeum Mieszkańców w kamienicach na Starym Rynku ma być gotowe w 2029 roku.
W kamienicach na Starym Rynku w Poznaniu powstanie Muzeum Mieszkańców/Fot. Muzeum Narodowe w Poznaniu
Co się dzieje w kamienicach na Starym Rynku?
Prace prowadzone w kamienicach na Starym Rynku to element projektu „Muzeum Poznania – rozbudowa, konserwacja i udostępnienie najcenniejszych zabytków renesansowych miasta”. Na ten cel poznańska placówka otrzymała dofinansowanie z Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko FEnIKS. Całkowity koszt projektu to ponad 88 mln zł.
Dzięki pozyskanym pieniądzom przeprowadzony zostanie generalny remont dwóch kamienic na Starym Rynku. Prowadzone tam prace opierają się przede wszystkim na wzmacnianiu konstrukcji i usuwaniu wilgoci. Budynki przystosowywane są również do nowej funkcji – Muzeum Mieszkańców.
Oprócz kamienic przy Starym Rynku 42 i 43 w Poznaniu remontowane są również Ratusz i kamienica przy ul. Klasztornej. Wszystkie trzy miejsca wejdą w skład nowego Muzeum Poznania. Konserwacja wnętrz i elewacji Ratusza i rewitalizacja kamienic pozwolą na zbudowanie nowoczesnej ekspozycji o historii Poznania i jego mieszkańców.
Czytaj także: Warta nie zagra z Chrobrym w Poznaniu. Remont „Ogródka” potrwa krócej, ale jest problem
