Dwie dekady temu na poznańskich Krzesinach pojawiły się pierwsze polskie F-16. Był to początek jednej z największych zmian w historii polskiego lotnictwa wojskowego. W październiku w 31. Bazie Lotnictwa Taktycznego odbędą się uroczystości związane z 20-leciem służby „Jastrzębi” w Polsce.
Obchody zaplanowano na piątek, 2 października 2026 roku. O godz. 10:30 w 31. Bazie Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu-Krzesinach rozpocznie się uroczysta zbiórka związana z 20-leciem służby F-16 w Siłach Powietrznych RP oraz świętem 2. Skrzydła Lotnictwa Taktycznego Zwycięskich Powstańców Wielkopolskich.
Po oficjalnej części zaplanowano debatę „Czas Jastrzębia”, a jej początek przewidziano na godz. 12. W Klubie Bazy wojskowi oraz zaproszeni eksperci mają rozmawiać o dwóch dekadach użytkowania F-16, doświadczeniach zdobytych przez ten czas, a także przyszłości polskiego lotnictwa taktycznego. Debatę organizują 2. Skrzydło Lotnictwa Taktycznego oraz Polska Zbrojna.
Wśród zaproszonych rozmówców znaleźli się m.in. dowódca operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych gen. dyw. Ireneusz Nowak, Narodowy Przedstawiciel Wojskowy przy Naczelnym Dowództwie Sojuszniczych Sił w Europie gen. Cezary Wiśniewski, inspektor Sił Powietrznych gen. dyw. Tomasz Jatczak oraz dowódca 2. Skrzydła Lotnictwa Taktycznego gen. bryg. Norbert Chojnacki.
Najpierw były negocjacje i wielki kontrakt
Decyzję o zakupie F-16 poprzedził kilkuletni program modernizacji polskich Sił Powietrznych. 27 grudnia 2002 roku rozstrzygnięto postępowanie, w którym wybrano ofertę dotyczącą nowych F-16. Ostateczny pakiet umów podpisano natomiast 18 kwietnia 2003 roku.
Polska zamówiła 48 samolotów: 36 jednomiejscowych F-16C, a także 12 dwumiejscowych F-16D. Maszyny miały zastąpić starsze konstrukcje i wprowadzić polskie lotnictwo w zupełnie nową epokę współpracy ze strukturami NATO.
Sam zakup nie ograniczał się przy tym tylko do samolotów. W kontrakcie znalazły się także m.in. uzbrojenie, pakiet logistyczny oraz szkolenie personelu. Według danych przedstawionych wówczas przez MON płatności na rzecz dostawców wyniosły ponad 3,5 mld dolarów.
Do tego dochodziły koszty finansowania zakupu. Polska korzystała z amerykańskiego kredytu, a wraz z kosztami jego obsługi i odsetkami całkowity koszt kontraktu dla budżetu państwa wyniósł około 4,7 mld dolarów.
Pierwsze F-16 wylądowały w Krzesinach
Na pierwsze polskie F-16 trzeba było poczekać do listopada 2006 roku. 8 listopada na lotnisku w Krzesinach wylądowały dwa pierwsze samoloty. Dzień później przyleciały kolejne dwa.
9 listopada odbyła się oficjalna uroczystość przyjęcia pierwszej partii samolotów do służby. W Krzesinach pojawił się wówczas prezydent Lech Kaczyński. To właśnie podczas tej uroczystości F-16 otrzymały nazwę „Jastrząb”, a matką chrzestną samolotów została Pierwsza Dama Maria Kaczyńska.
Dostawy kolejnych maszyn trwały przez następne lata. Ostatni z 48 zamówionych F-16 przyleciał do Polski 2 marca 2011 roku.
Samoloty trafiły do dwóch baz. Chodzi oczywiście o 31. Bazę Lotnictwa Taktycznego w Krzesinach oraz 32. Bazę Lotnictwa Taktycznego w Łasku. Obecnie Polska dysponuje 48 maszynami.
20 lat służby i co dalej?
Przez dwie dekady F-16 stały się podstawą polskiego lotnictwa bojowego. W 2021 roku maszyny przekroczyły 100 tys. godzin nalotu. Flota jest wykorzystywana m.in. do ochrony polskiej przestrzeni powietrznej, szkoleń i udziału w ćwiczeniach NATO.
Po 20 latach użytkowania przed „Jastrzębiami” pojawia się jednak kolejne duże wyzwanie. W 2025 roku Polska zawarła umowę dotyczącą modernizacji wszystkich 48 F-16 do standardu F-16V Block 72. Wartość kontraktu wynosi około 3,8 mld dolarów. Modernizacja ma zwiększyć m.in. możliwości rozpoznawcze, łączność oraz integrację F-16 z innymi systemami używanymi przez polskie wojsko.
Czytaj także: Tragiczny wypadek na drodze krajowej
