Sprzeciwili się Niemcom. Strajkowali w obronie języka polskiego

W holu Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu otwarto wystawę upamiętniającą 125. rocznicę strajku dzieci wrzesińskich. To jedno z najważniejszych wydarzeń w regionie, które skierowane było przeciw germanizacji szkół i przemocy stosowanej wobec dzieci przez pruskie władze szkolne.

Wystawa upamiętniająca wrzesiński strajk

125 lat po wydarzeniach we Wrześni pamiętają o tym nie tylko mieszkańcy tego wielkopolskiego miasta. Pamięta cały region, a żeby podkreślić wagę, w holu Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu otwarto wystawę upamiętniającą strajk dzieci.

Wystawę otworzyła I wicewojewoda wielkopolska Karolina Fabiś-Szulc, która w trakcie przemówienia podkreślała jak ważna jest odwaga i pamięć o historii.

– Wydarzenie stało się symbolem walki o polski język, kulturę i narodową tożsamość. Spotkanie to okazja do przypomnienia ważnej karty naszej historii, ale i refleksji nad znaczeniem odwagi, solidarności i odpowiedzialności obywatelskiej. Historia dzieci wrzesińskich przypomina, że państwo buduje się nie tylko wielkimi decyzjami, ale codzienną postawą – mówi Karolina Fabiś-Szulc, wicewojewoda wielkopolska.

W czasie uroczystości obecni byli Tomasz Kałużny – burmistrz Wrześni i Sebastian Mazurkiewicz – kustosz wystawy z Muzeum Regionalnego im. Dzieci Wrzesińskich.

– Była ta historia na tyle istotna, że Maria Konopnicka i Henryk Sienkiewicz rozsławili ją na całą Europę. Przykład z Wrześni był możliwy do powtórzenia w innych miejscach Europy i stąd zainteresowanie opinii publicznej – powiedział Tomasz Kałużny, burmistrz Wrześni.

Protestowały dzieci i rodzice

Strajk dzieci wrzesińskich rozpoczął się na przełomie marca i kwietnia 1901 roku. Iskrą zapalną stała się informacja o wprowadzeniu obowiązku nauczania religii i śpiewu kościelnego w języku niemieckim. Do tej pory był to ostatni przedmiot w szkole, na którym używano języka polskiego.

20 maja, podczas trwającego już protestu, dzieci konsekwentnie odpowiadały na pytania nauczyciela w ojczystym języku. W związku z tym zatrzymano 26 uczniów na dwie godziny. Po tym czasie część zwolniono, a 14 osób ukarano chłostą. W odpowiedzi na to wydarzenie przed szkołą zebrał się wzburzony tłum rodziców, których później ukarano w sądzie. Nastroje zaczęły się zmieniać po decyzji niemieckich urzędników o łagodzeniu polityki karania uczniów.

Mimo zmian wprowadzonych przez władze, strajki rozlały się na całą Wielkopolskę. Przełomowym był rok 1906, kiedy jednocześnie protestowało około 75 tys. dzieci w blisko 800 szkołach. Motywacją stały się wydarzenia z Wrześni.

Ważna jest pamięć

We Wrześni funkcjonuje Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich. Na początku maja otwarto tam ekspozycję „Wojna i okupacja w oczach dziecka. Rysunki i zapiski dzieci z czasów wojny w Europie – prace wrzesińskich uczniów wykonane w 1946 r.”. Również w Senacie RP można obecnie oglądać okolicznościową wystawę poświęconą wydarzeniom sprzed 125 lat.

Na budynku Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu prezentowane są sylwetki uczniów z początku XX wieku oraz elementy odnoszące się do sporu o język. Teraz do grona instytucji upamiętniających strajk dołączył Urząd Wojewódzki.

Już w środę we Wrześni odbędą się główne uroczystości upamiętniające 125. rocznicę strajku dzieci wrzesińskich.

Czytaj także: Zmiany w przewodniku Michelin. Czy Poznań na tym straci?

Aleksandra Wróblewska
Zdarzyło się coś ważnego? Wyślij zdjęcie, film, pisz na kontakt@wpoznaniu.pl