Środa Popielcowa w Kościele katolickim to jedno z ważniejszych świąt w kalendarzu liturgicznym. Ten dzień rozpoczyna 40-dniowy Wielki Post. Księża posypują wiernym głowy popiołem, który jest symbolem żałoby, pokuty i nawrócenia. Dawniej popiół dodawano również do potraw. Środa Popielcowa oznacza również, że zbliża się Wielkanoc.
Co znaczy środa?
Środa Popielcowa, zwana Popielcem, to początek Wielkiego Postu, który w Kościele katolickim jest czasem przygotowań do najważniejszego święta, czyli Zmartwychwstania Pańskiego. W tym dniu odprawiana jest msza święta, w trakcie której wierni mają posypywane głowy popiołem.
To symboliczny obrzęd, który przypomina o przemijaniu ludzkiego życia i potrzebie duchowej przemiany. Popiół jest symbolem żałoby, pokuty i nawrócenia. Ma też nawiązywać do ognia, z którego powstaje. Tu podkreślany jest wymiar oczyszczający.
Skąd ten popiół?
W środę popielcową centralnym elementem liturgii jest obrzęd posypania głów popiołem. Tradycja ta sięga VIII wieku, a w całym Kościele przyjęła się od XI wieku. Popiołem sypano już w starożytnych cywilizacjach tj. Egipt, Grecja czy kraje arabskie.
Oficjalnie wprowadził ten zwyczaj papież Urban II, jako obowiązujący w całym Kościele. Popiół, którym sypane są głowy wiernych, pochodzą ze spalonych palm święconych w Niedzielę Palmową. Dawniej wykorzystywano do tego również stare krzyże z cmentarzy.
Pierwotnie głowy sypano ludziom, którzy publicznie musieli rozpocząć okres pokuty. Z czasem rozszerzono to na wszystkich wiernych, podkreślając, że każdy człowiek jest grzeszny i potrzebuje nawrócenia.
Środa Popielcowa świętem nakazanym?
Choć Środa Popielcowa w Kościele katolicki jest jednym z ważniejszych świąt w kalendarzu liturgicznym, nie jest dniem nakazanym. Tego dnia udział w mszy nie jest obowiązkowy.
Istnieje jednak kilka zasad, które w tym dniu obowiązują. Według Kodeksu Prawa Kanonicznego, katolicy powyżej 14. roku życia powinni wstrzymać się od jedzenia mięsa, a osoby pełnoletnie są zobowiązane zachować post ścisły.
Początek Wielkiego Postu początkiem przygotowań
Wielki Post, który zaczyna się w Środę Popielcową, to czas przygotowań do Wielkanocy. W tym czasie Kościół proponuje wiernym udział w rekolekcjach, spowiedzi i nabożeństwach Drogi Krzyżowej oraz Gorzkich Żali. Charakterystyczne dla tego okresu są również inne elementy. Między innymi w liturgii panuje kolor fioletowy, w kościołach nie słychać organów i nie organizuje się hucznych zabaw.
Po okresie 40-dniowego Wielkiego Postu, wierni doczekają się najważniejszego święta liturgicznego – Wielkanocy. Ta poprzedzona będzie Niedzielą Palmową, która w tym roku przypadnie 29 marca. Ten dzień rozpocznie Wielki Tydzień. Niedziela Wielkanocna przypada 5 kwietnia.
Czytaj także: Wrocław ma krasnale, Poznań będzie miał… koziołki
