Pierwszy dzień kwietnia, to prócz znanego Prima Aprilis, także Międzynarodowy Dzień Ptaków. To święto, które ma zwrócić uwagę na zagrożenia, przed którymi stoją nasi skrzydlaci przyjaciele. Na świecie jest ich aż 11 tysięcy gatunków, z czego 13% zagrożonych jest wyginięciem.
Ptaki na wymarciu
W Polsce występuje około 476 gatunków ptaków. Na świecie jest ich aż 11 tysięcy, z czego 232 gatunki są zagrożone wyginięciem. Status jest określany jako krytyczny, co oznacza, że ryzyko wymarcia w warunkach naturalnych jest bardzo wysokie.
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków kilka lat temu opublikowało „Czerwoną listę ptaków Polski”, według której w ciągu ostatnich 200 lat w Polsce zniknęło 16 gatunków ptaków. Obecnie blisko 50 gatunków jest na wymarciu, a 12 z nich zostało zakwalifikowanych właśnie jako zagrożone krytycznie.
Zagrożone gatunki to: świstun, rożeniec, batalion, rycyk, łęczak, rybitwa czubata, gadożer, orlik grubodzioby, błotniak zbożowy, kraska, dzierzba czarnoczelna i pomurnik. Do listy dołączono również płaskonosa, mewę siwą, zausznika, błotniaka łąkowego, głowienka i wielu znanego gawrona oraz słowika szarego.
Publikowanie czerwonej listy ma na celu obserwacje i określanie ryzyka zaniku gatunków. Dodatkowo dzięki niej możliwe jest planowanie odbudowy populacji, co udało się zrobić np. z sokołem wędrownym. Intensywny program reintrodukcji pozwolił na obniżenie kategorii zagrożenia.
Korzystny wpływ
Niezbyt często mówi się o wpływie ptaków na funkcjonowanie ekosystemu. Ptaki zwalczając szkodniki, sprzątają odpady i rozsiewają nasiona. Wiele roślin, które jemy lub wykorzystujemy do leczenia, zapylanych jest przez nie.
Bardzo istotną kwestią jest również to, że obecność ptaków ma wpływ na zdrowie psychiczne. Zdaniem naukowców, obserwowanie tych zwierząt poprawia samopoczucie i obniża poziom stresu. Natomiast spacery, które się z tym wiążą, przekładają się na poprawę kondycji fizycznej.
W tym okresie w lasach można spotkać wiele gatunków. Najczęściej dzięcioła, który znany jest przede wszystkim z charakterystycznego stukania w drzewa, ale nie tylko.
– Ich obecność jest jednocześnie wskaźnikiem obecności starych drzew i martwego drewna, które decydują o wyjątkowej wartości lasów. Śpiewają też sikory – zwłaszcza bogatka i modraszka – a także kowalik i pełzacze, gatunki sprawnie przemieszczające się po pniach. Wiosna w lesie zaczyna się od dźwięku, wsłuchanie się w głosy to jeden ze sposobów nauki rozpoznawania ptaków i dostrzegania bogactwa leśnej awifauny – podkreśla prof. Ziemowit Kosiński, Wydział Biologii UAM.
Ptaki wykorzystywane są często w kulturze. Malarstwo, poezja czy filozofia, to tylko niektóre z dziedzin, w których ptaki i wszystko o nich, znajdziemy bez problemu.
Skrzydła pod ochroną
Wszystkie ptaki dziko żyjące są w Polsce pod ochroną. Ale opieką otoczone są również bociany, jerzyki, bieliki, orły, rybitwy i czaple. Różne gatunki sów również są otoczone szczególną opieką.
Międzynarodowy Dzień Ptaków, który obchodzony jest 1 kwietnia, został ustanowiony w 1906 roku podczas ratyfikacji Konwencji o ochronie ptaków pożytecznych dla rolnictwa. Była to pierwsza międzynarodowa konwencja o ochronie ptaków. Polska przystąpiła do niej w 1932 roku.




