Ponad 140 zabytkowych instrumentów smyczkowych z kolekcji Muzeum Instrumentów Muzycznych w Poznaniu zostało poddanych szczegółowym badaniom z wykorzystaniem tomografii komputerowej i precyzyjnego skanowania. Wśród nich znalazły się skrzypce, altówki i wiolonczele wykonane przez najwybitniejszych włoskich i polskich lutników. To część jednego z największych tego typu projektów badawczych na świecie.
Badania przeprowadzono w ZEISS Quality Excellence Center w Tychach. Specjalistyczna placówka naukowo-badawcza wykorzystuje zaawansowaną aparaturę mierniczą i metrologiczną, w tym urządzenia pozwalające na wykonywanie tomografii komputerowej.
Wśród przebadanych instrumentów znalazły się dzieła włoskich mistrzów, między innymi braci Amati, Giovanniego Battisty Guadagniniego oraz Giovanniego Paolo Magginiego. Analizowano również instrumenty wykonane przez polskich lutników Jana Dankwarta i Marcina Groblicza.
Zajrzą do wnętrza zabytkowych instrumentów
Precyzyjne skanowanie i tomografia komputerowa pozwalają nie tylko dokładnie zmierzyć instrumenty, ale również zajrzeć do ich wnętrza bez konieczności ingerowania w ich konstrukcję. Zebrane w ten sposób dane staną się częścią cyfrowej dokumentacji cennych obiektów znajdujących się w zbiorach poznańskiego muzeum.
Docelowo pomiary, zdjęcia i skany mają zostać udostępnione w internecie. Dzięki temu badacze, muzycy, instrumentoznawcy i miłośnicy muzyki będą mogli uzyskać dostęp do szczegółowych informacji o instrumentach, które na co dzień są chronione w muzealnych zbiorach.
Na podstawie zgromadzonych danych możliwe będzie stworzenie dokładnych kopii 3D instrumentów. Dzięki nim będzie można poznawać ich konstrukcję i formę także bez bezpośredniego kontaktu z oryginalnymi, często niezwykle delikatnymi obiektami.
Projekt za blisko 47 mln zł
Badania są prowadzone w ramach projektu „Polska kultura muzyczna w perspektywie europejskiej: źródła i konteksty”. Realizuje go Narodowy Instytut Fryderyka Chopina we współpracy z 30 instytucjami z całej Polski.
Wartość przedsięwzięcia wynosi blisko 47 mln zł. Projekt jest finansowany ze środków europejskich w ramach programu Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy. Jego skala sprawia, że jest to jeden z największych projektów tego rodzaju na świecie.
Cyfryzacja instrumentów nie zakończy się jednak na dokumentacji wizualnej i pomiarowej. Na koniec przyszłego roku zaplanowano również nagrania brzmienia wybranych skrzypiec, altówek i wiolonczel. W ten sposób powstanie możliwie pełna dokumentacja obejmująca zarówno wygląd i konstrukcję instrumentów, jak i ich właściwości akustyczne.
Wyjątkowe instrumenty będzie można zobaczyć w Poznaniu
Osoby, które chciałyby zobaczyć część tych wyjątkowych obiektów na własne oczy, będą miały taką okazję już we wrześniu. Instrumenty zostaną zaprezentowane 12 i 13 września podczas obchodów jubileuszu 80-lecia Muzeum Instrumentów Muzycznych w Poznaniu.
To rzadka okazja, by zobaczyć z bliska dzieła lutników, których instrumenty są dziś nie tylko zabytkami europejskiej kultury muzycznej, ale również niezwykle cennymi świadectwami historii sztuki lutniczej.
Czytaj także: Oddaj krew w Poznaniu – nowa miejska strona już działa
