Ostrów Tumski może zostać objęty ochroną ustawową, chcą tego posłowie PIS. Do Sejmu trafił projekt przepisów, które mają zablokować intensywną zabudowę najstarszej części Poznania. Zwolennicy tego rozwiązania podkreślają konieczność ochrony dziedzictwa narodowego.
Posłowie Prawa i Sprawiedliwości chcą żeby Ostrów Tumski w Poznaniu, został objęty szczególną ochroną prawną. 11 czerwca przedstawili projekt ustawy, którzy zakłada wprowadzenie nowych zasad zagospodarowania terenu. Mają zabezpieczyć historyczny charakter wyspy przed presją inwestycyjną.
Autorzy projektu podkreślają, że obecne przepisy nie gwarantują wystarczającej ochrony tego obszaru. Ostrów Tumski od 1982 roku znajduje się w rejestrze zabytków, a od 2008 roku posiada status pomnika historii. Mimo to, zdaniem inicjatorów ustawy, plany zabudowy północnej części wyspy mogłyby nieodwracalnie zmienić jej krajobraz kulturowy.
Projekt przewiduje generalny zakaz wznoszenia nowych budynków. Wyjątki byłyby możliwe jedynie w przypadku szczególnie ważnego interesu publicznego i po uzyskaniu szeregu zgód, w tym pozytywnej opinii Generalnego Konserwatora Zabytków oraz Prezydenta RP. Ustawa zakłada również pierwszeństwo ochrony walorów historycznych nad innymi interesami prawnymi, rozszerzenie udziału organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych oraz ustanowienie prawa pierwokupu nieruchomości przez Skarb Państwa.
Spór o przyszłość najstarszej części Poznania
Dyskusja o zagospodarowaniu Ostrowa Tumskiego trwa od wielu miesięcy. W kwietniu podczas wspólnego posiedzenia czterech komisji Rady Miasta Poznania radni debatowali nad obywatelskim projektem utworzenia parku kulturowego obejmującego Ostrów Tumski, Ostrówek i Śródkę. Inicjatywę poparły środowiska społeczne, które zebrały wymagane podpisy mieszkańców.
Przedstawiciele komitetu argumentowali, że obecne dokumenty planistyczne nie zapewniają odpowiedniej ochrony najstarszym dzielnicom miasta. Wskazywali na ryzyko intensywnej zabudowy mieszkaniowej, wzrost ruchu samochodowego oraz możliwość naruszenia stosunków wodno-gruntowych.
Radni byli zgodni co do potrzeby ochrony historycznego obszaru, choć różnili się w ocenie proponowanych rozwiązań. Ostatecznie komisje zaapelowały do prezydenta miasta o powołanie zespołu ekspertów, który miałby przygotować proces utworzenia parku kulturowego.
Od protestów naukowców do projektu ustawy
Sprawa zyskała rozgłos również w środowisku naukowym. W 2025 roku przeciwko planom zabudowy protestowali historycy sztuki, konserwatorzy zabytków oraz przedstawiciele organizacji społecznych. Pod listem skierowanym do władz Poznania podpisało się 15 profesorów historii sztuki z całej Polski.
Projekt ustawy ma być odpowiedzią na obawy o zachowanie charakteru wyspy. Jego autorzy argumentują, że Ostrów Tumski powinien zostać objęty ochroną porównywalną z tą, jaką cieszą się Wawel, Gniezno czy Zamek Królewski w Warszawie. O tym, czy proponowane rozwiązania wejdą w życie, zdecydują teraz parlamentarzyści.
Czytaj także: Zmiany w parafiach Poznania. Metropolita wręczył dekrety nominacyjne
